Το Real.gr ξεναγήθηκε στη μεγάλη, σημαντική και ιδιαίτερα συγκινητική έκθεση “Why look at Animals?” του ΕΜΣΤ, που στοχεύει να αποτελέσει έναυσμα για μια συζήτηση γύρω από την πολιτική και ηθική της
Είναι δύσκολο να μην σφιχτεί το στομάχι σου μπροστά από κάποια εκθέματα της νέας έκθεσης που παρουσιάζει από τις 15 Μαΐου το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, με τίτλο “Why look at Animals? Δικαιοσύνη για τη μη ανθρώπινη ζωή”. Όταν, για παράδειγμα, βλέπεις μια κρεμασμένη γούνα και παραδίπλα το βίντεο που σου δείχνει πώς ακριβώς ξεκίνησε η κατασκευή της. Όταν σηκώνεις το βλέμμα στον πελώριο χάρτη της Γης που παρουσιάζει τα ζώα τα οποία έχουν εξαφανιστεί ή βρίσκονται σε κίνδυνο. Όταν μια φωτογραφία σε φέρνει αντιμέτωπο με τη φρίκη των διάσπαρτων θυσιασμένων ζώων μετά τη θρησκευτική γιορτή.
Είναι σχεδόν αδύνατον να μη νοιώσεις δυσφορία και ενοχή όταν μελετάς τα σχέδια των περίκλειστων χώρων του ζωολογικού κήπου, στα οποία ο Wesley Meuris μάς δείχνει ότι αυτοί οι χώροι δεν κατασκευάζονται με βάση την άνεση του ζώου, αλλά την ιδανική θέα του επισκέπτη. Όταν, μέσα από τα 8 φωτεινά κουτιά του Jonas Staal, καταλαβαίνεις ότι δεν ήταν μόνο η άμοιρη σκυλίτσα Λάικα που θυσιάστηκε στον βωμό του φιλόδοξου διαστημικού μας ονείρου, αλλά και πολλά άλλα σκυλάκια, πιθηκάκια και ινδικά χοιρίδια. Ή όταν αντικρίζεις vintage φωτογραφίες περήφανων κυνηγών στο Βελγικό Κονγκό, με τα δεκάδες τους θηράματα, στην εγκατάσταση του Sammy Baloji.
Από την άλλη, ο Μενέλαος Καραμαγγιώλης, μέσα από ένα ζοφερό τοπίο εγκατάλειψης ψυχών, απώλειας, βίας και θανάτου που παρουσιάζει στο βίντεό του, θα σου προσφέρει και μια χαραμάδα αισιοδοξίας- μια ανάσταση. H Annika Kahrs θα αντιστρέψει τους ρόλους και θα βιντεοσκοπήσει έναν πιανίστα που παίζει για να ευχαριστήσει το κοινό του-μια παρέα ωδικών πτηνών. Ο Maarten Vanden Eynde θα σε ξαφνιάσει με τα… vegan κυνηγετικά τρόπαιά του, που κοσμούν έναν μεγάλο τοίχο και τα οποία, αντί για κέρατα ελαφιών, έχουν κλαδιά δέντρων από όλο τον κόσμο, ενώ στη συνέχεια θα σε κάνει να γελάσεις με τον ανθρώπινο σκελετό που έχει ανασυναρμολογήσει ώστε να μη θυμίζει καθόλου άνθρωπο, και τον οποίο έχει ονομάσει με χιούμορ “Homo Stupidus Stupidus”!
Τον κωμικό σκελετό περικυκλώνουν τα επιβλητικά πορτραίτα προβάτων του Nabil Boutros, που αποδεικνύουν περίτρανα ότι τα αρνάκια είναι εντελώς παρεξηγημένα: διαθέτουν προσωπικότητα και, μάλιστα, διαφορετική το καθένα!
Ο κυρίαρχος ανθρωποκεντρισμός των σύγχρονων κοινωνιών έχει καταδικάσει τα ζώα στην αφάνεια και τη σιωπή, στη θέση ενός είδους υποδεέστερου. Συχνά, ακόμα και οι πιο παθιασμένοι φιλόζωοι, συλλαμβάνουν τον εαυτό τους να έχει κλείσει τα μάτια μπροστά σε όσα συμβαίνουν στην πλειοψηφία των ζώων, που δεν είναι κατοικίδια. Τα ζώα έγιναν προϊόν, μηχανή και θέαμα. Από τις ταυρομαχίες στο κυνήγι της αλεπούς και από το παράνομο εμπόριο εξωτικών ειδών στην ανείπωτη βαναυσότητα της βιομηχανικής εκτροφής, προβάλλει πια επιτακτική η ανάγκη να συζητήσουμε για τα δικαιώματα των ζώων και για την ικανότητά τους να αισθάνονται και να βιώνουν τον πόνο.
Η έκθεση “Why Look at Animals? Δικαιοσύνη για τη μη ανθρώπινη ζωή” αναδεικνύει την ανάγκη αναγνώρισης και υπεράσπισης της ζωής των ζώων ως φλέγον ζήτημα, το οποίο η πολιτική, το εμπόριο και η γεωργία αντιμετωπίζουν είτε με άγνοια είτε με αδιαφορία. Αναδεικνύει τις προβληματικές πτυχές της κυρίαρχης πρακτικής απέναντι τους.
Στοχεύει να αποτελέσει έναυσμα για μια συζήτηση γύρω από την πολιτική και ηθική της μεταχείρισης των ζώων από τον άνθρωπο και να φέρει στο φως τους βίαιους μηχανισμούς εκμετάλλευσης και συστημικής κακοποίησης τους. Επιπλέον, καταπιάνεται με το ερώτημα της συναισθηματικής νοημοσύνης των ζώων, επιδιώκοντας να διατρανώσει τη φύση τους όχι ως κάτι ξέχωρο από εμάς, αλλά ως οργανικό και αναπόσπαστο κομμάτι της βιόσφαιράς μας και των οικοσυστημάτων μας.
Πριν προχωρήσει στην ξενάγηση της μεγαλύτερης έκθεσης που έχει παρουσιάσει ποτέ το ΕΜΣΤ (και της μεγαλύτερης παγκοσμίως με το συγκεκριμένο θέμα), η καλλιτεχνική διευθύντρια και επιμελήτρια, Κατερίνα Γρέγου, μας μίλησε με πάθος και συγκίνηση για τα παραπάνω, αποκαλύπτοντάς μας ότι η έκθεση για τα ζώα ήταν για εκείνη όνειρο ζωής.
Στο “Why look at Animals?” συμμετέχουν περισσότεροι από 60 καλλιτέχνες από 25 χώρες. Τα έργα τους απλώνονται σε όλους τους ορόφους του κτιρίου και αξίζει να τα επισκεφθείτε ξεκούραστοι και με τη διάθεση να περάσετε τουλάχιστον 3 ώρες εκεί, ώστε να τα απολαύσετε.