Η χρονιά που ολοκληρώθηκε πριν από λίγες ημέρες επιβεβαιώνει ότι οι ελληνικές εξαγωγές βρίσκονται σε μια κρίσιμη καμπή.Η άποψη του Αλκιβιάδη Καλαμπόκη, προέδρου του Πανελλήνιου Συνδέσμου ΕξαγωγέωνΤα στοιχεία έως και
τον Οκτώβριο αποτυπώνουν μια σύνθετη πραγματικότητα: Από τη μία πλευρά, η συνολική αξία των εξαγωγών στο δεκάμηνο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2025 υποχώρησε κατά 3,7% και διαμορφώθηκε στα 40,33 δισ. ευρώ, κυρίως λόγω της μεγάλης πτώσης στα πετρελαιοειδή. Από την άλλη, αν αφαιρέσουμε τα πετρελαιοειδή, οι εξαγωγές ενισχύθηκαν κατά 2,7% και έφτασαν τα 30,75 δισ. ευρώ. Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι η πραγματική παραγωγική βάση της χώρας – μεταποίηση, αγροδιατροφή, φαρμακευτικά και βιομηχανικά προϊόντα- εξακολουθεί να δείχνει αντοχή.
Η εικόνα αυτή δεν μπορεί να διαβαστεί αποσπασματικά. Το διεθνές περιβάλλον χαρακτηρίζεται από γεωπολιτικές εντάσεις, ενεργειακές ανακατατάξεις, αυξημένο κόστος παραγωγής και μεταφορών, καθώς και από συνεχή μεταβολή στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Σταθερές που για χρόνια θεωρούνταν δεδομένες -αγορές, εμπορικοί δρόμοι, χρόνοι και κόστη- έχουν πλέον μετατραπεί σε μεταβλητές, επηρεάζοντας άμεσα την εξαγωγική δραστηριότητα και περιορίζοντας την προβλεψιμότητα για τις επιχειρήσεις.
Ο Οκτώβριος είναι χαρακτηριστικός αυτής της νέας πραγματικότητας. Οι συνολικές εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 5,8% και ανήλθαν στα 4,25 δισ. ευρώ, ενώ χωρίς πετρελαιοειδή κινήθηκαν οριακά θετικά, μόλις κατά 0,3%. Παράλληλα, οι εισαγωγές μειώθηκαν σημαντικά, οδηγώντας σε αισθητή συρρίκνωση του εμπορικού ελλείμματος. Ωστόσο, στο δεκάμηνο, χωρίς τα πετρελαιοειδή, το εμπορικό έλλειμμα αυξήθηκε, γεγονός που υπενθυμίζει τη συνεχιζόμενη εξάρτηση της παραγωγής από εισαγόμενες πρώτες ύλες και ενδιάμεσα αγαθά.
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, οι Ελληνες εξαγωγείς επέδειξαν αξιοσημείωτη προσαρμοστικότητα. Επένδυσαν στην ποιότητα, στη διαφοροποίηση προϊόντων και αγορών, ενίσχυσαν συνεργασίες και αξιοποίησαν νέες ευκαιρίες σε απαιτητικά περιβάλλοντα. Η ανθεκτικότητα της μεταποίησης, της αγροδιατροφής και των προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας δείχνει ότι υπάρχει ουσιαστικό παραγωγικό υπόβαθρο, ικανό να στηρίξει την οικονομία ακόμη και σε περιόδους έντονων πιέσεων.
Ταυτόχρονα, ο απολογισμός της χρονιάς αναδεικνύει και τις διαχρονικές αδυναμίες του παραγωγικού μας μοντέλου. Οι ελλείψεις σε σύγχρονες υποδομές και logistics, η γραφειοκρατία, αλλά και οι περιορισμένες δυνατότητες χρηματοδότησης -ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις- εξακολουθούν να επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα. Η αντοχή που καταγράφεται δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη αν δεν συνοδευτεί από ουσιαστικές παρεμβάσεις.
Το 2026 δεν θα είναι χρονιά επιστροφής σε μια «παλιά κανονικότητα». Θα είναι χρονιά συνεχούς προσαρμογής. Σε αυτό το περιβάλλον, η εξωστρέφεια θα κριθεί από την ικανότητά μας να επενδύσουμε σε υποδομές, χρηματοδότηση, καινοτομία, πράσινη και ψηφιακή μετάβαση και στη συστηματική διεύρυνση αγορών.
Ως Πανελλήνιος Σύνδεσμος Εξαγωγέων πιστεύουμε ότι η Ελλάδα μπορεί να μετατρέψει τη σημερινή πρόκληση σε ευκαιρία. Με σχέδιο, συνέπεια και συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, οι εξαγωγές μπορούν να παραμείνουν σταθερός μοχλός ανάπτυξης σε έναν κόσμο που αλλάζει διαρκώς.