Με αφορμή τον «Γλάρο» του Τσέχωφ, η Κατερίνα Διδασκάλου απολαμβάνει τη συνεργασία με «επικίνδυνους» ηθοποιούς και, παρόλο που χρωστά ευγνωμοσύνη στο κοινό για την αγάπη του, δηλώνει ότι είναι ένας σκληρά
Μια βαθιά, σύγχρονη ανάγνωση του διαχρονικού έργου του Αντον Τσέχωφ«Ο γλάρος» ανεβαίνει στον νέο χώρο ΦΙΑΤ από τις 6 Μαρτίου, σε σκηνοθεσία Γιώργου Βάλαρη. Η Κατερίνα Διδασκάλου κρατά τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Δυναμική και ταυτόχρονα αέρινη, η καταξιωμένη ηθοποιός μιλά στη Realnews για το εμβληματικό έργο, για την ιδιαίτερη επίδραση του θεάτρου, για την τηλεόραση. Υπερήφανη ως μητέρα, μας συστήνει τα τρία παιδιά της και αποκαλύπτει για πρώτη φορά τη συνεργασία με τον 26χρονο γιο της, Διόνυσο.
Αρκάντινα στον «Γλάρο»…
Πρόκειται για μια εγωκεντρική ηθοποιό που έχει κάνει τη διαδρομή της και ενδιαφέρεται μόνο για τον εαυτό της. Η Αρκάντινα είναι ερωτευμένη με τον εαυτό της, σέρνει από πίσω της τον Τριγκόριν, ο οποίος είναι ένας επιτυχημένος συγγραφέας χωρίς απαραίτητα να είναι και πολύ ταλαντούχος. Και όταν εκείνος προσπαθεί να ξεφύγει από την Αρκάντινα και να ακολουθήσει τον νεανικό έρωτα που προσφέρει απλόχερα η Νίνα, η Αρκάντινα σχεδόν τον μαγεύει… Του λέει χαρακτηριστικά: «Ποτέ δεν σκέφτηκες να με αφήσεις. Ποτέ, γιατί είμαστε ο Τριγκόριν και η Αρκάντινα». Δεν είναι τυχαίο ότι ο Τσέχωφ χαρακτηρίζει τον «Γλάρο» κωμωδία. Το θέατρο ΦΙΑΤ είναι ένας ιδιαίτερος χώρος, θα έχουμε το κοινό και από τις τέσσερις μεριές, είναι καταργημένος ο τέταρτος τοίχος. Αυτό δεν είναι το πιο εύκολο για τον ηθοποιό, αλλά είναι μια ενδιαφέρουσα πρόκληση για όλους μας.
Ο δικός σας δυναμισμός αλλάζει τη σύσταση της ηρωίδας;
Αναγκαστικά φέρουμε πράγματα που είναι δικά μας μέσα σε έναν ρόλο. Ομως, θα έλεγα ότι ως πορεία καλλιτεχνική δεν έχω καμία σχέση με τον ναρκισσισμό που κουβαλά η Αρκάντινα με τον τρόμο της απέναντι στο χρόνο. Πάλεψα πολύ τον ναρκισσισμό και εντός και εκτός σκηνής. Θεωρώ ότι καταστρέφει το αποτέλεσμα σε μεγάλο βαθμό.
Το κοινό σάς αγαπά τόσο, που σας προσφωνεί με το μικρό σας όνομα…
Αυτό είναι για εμένα μεγάλη ευγνωμοσύνη, γιατί είμαστε σκληρά εργαζόμενοι καθημερινοί άνθρωποι. Μπορεί στη σκηνή να γίνεται αυτή η ψυχική μεταβολή που μας κάνει να ζούμε το πάθος του ήρωα, αλλά είναι και αυτό ένα αποτέλεσμα δουλειάς, το οποίο δεν πρέπει να υποτιμούμε αλλά ούτε και να υπερτιμούμε, γιατί χάρη στον κόσμο υπάρχουμε. Χάρη σε αυτόν τον κόσμο υπάρχει επί 15 χρόνια η «Πόρνη από πάνω», χάρη σε αυτόν τον κόσμο πάει τόσο καλά η προπώληση στον «Γλάρο». Κακά τα ψέματα, κάνουμε τέχνη και για την ψυχή μας, αλλά χωρίς αποδέκτη δεν υπάρχει τέχνη.
Δράμα και κωμωδία. Το ένα εμπεριέχει το άλλο;
Φυσικά. Εγώ παρατηρώ τον κόσμο και στην άλλη παράσταση που παίζω, στην «Πόρνη από πάνω». Υπάρχουν στιγμές πολύ δραματικές στον μονόλογο και ο κόσμος γελά. Οταν η ηρωίδα συναντά έναν πελάτη της πόρνης που μένει από πάνω και της αλλάζει τη ζωή, λέει: «Θα πλήρωνε για να έρθει μαζί μου; Πόσα θα έδινε; Πέντε ευρώ δεν θα τα έδινε;». Εγώ το λέω και ανατριχιάζω και κάποιοι άνθρωποι γελάνε, γιατί αυτή η αποδόμηση που κάνει στον ίδιο της τον εαυτό η ηρωίδα είναι τόσο τραγική, που φτάνει -όπως έλεγε ο Σωκράτης- τα δύο αντίθετα να έχουν την ίδια αιχμή.
Πώς είναι να συναντιέστε και πάλι με τον Δημήτρη Τσίκλη, με τον οποίο είχατε συνεργαστεί στις «Αγριες μέλισσες» και στο «Χελιδόνι», σε αυτό το υπέροχο έργο κατά της ομοφοβίας…
Είναι μεγάλη χαρά να συνεργάζομαι με ταλαντούχα νέα παιδά που έχουν ζήλο και ψυχή! Με τον Δημήτρη που στον «Γλάρο» υποδύεται τον Τρέπλιεφ, τον γιο της Αρκάντινα, είχαμε μια υπέροχη θεατρική σεζόν στο Μουσούρη με το «Χελιδόνι». Και με τη νεαρή Αναστασία Γαλερού-Βλάσση, η οποία έκανε την Ιφιγένεια στην «Κλυταιμνήστρα» της Γιουρσενάρ, που έκανα στο Μέγαρο Μουσικής. Είναι δύο νέα και πολύ ταλαντούχα παιδιά και χαίρομαι πάρα πολύ που δουλεύουμε μαζί. Μου αρέσει να είμαι με «επικίνδυνους» ηθοποιούς που δεν φοβούνται να δοκιμάσουν πράγματα, όπως ο Πάνος Κλάδης. Ενας από αυτούς είναι και ο Τάκης Σακελλαρίου, που κάνει τον αδελφό μου στον «Γλάρο». Φυσικά ο Παναγιώτης Μπουγιούρης που κάνει τον Τριγκόριν, η Νάνσυ Μπούκλη που κάνει τη Μάσα. Είναι υπέροχη συνάντηση.
Ο Τσέχωφ μετατοπίζει το κέντρο βάρους από τα γεγονότα στις συνέπειές τους. Καθετί που κάνουμε έχει και μια συνέπεια που μπορεί να αλλάξει ζωές.
Το κοινό είναι πάρα πολύ έξυπνο, καταλαβαίνει τα πάντα και αυτό είναι ένας νόμος της ζωής: η δράση έχει πάντα αντίδραση και αποτέλεσμα. Η Αρκάντινα, αφού μιλά απαίσια και υποτιμητικά για το έργο του γιου της, μετά αναρωτιέται: «Μα τι του είπα; Ω, το πλήγωσα το αγοράκι μου». Είναι όμως αργά. Εχει ήδη γίνει η πληγή. Ο Τσέχωφ όντας γιατρός, δίνει πολύ επιτυχημένα ψυχογραφήματα!
Εκτός από τον τίτλο υπάρχει η φράση «Ή η ικανότητα να αντέχεις». Στην εποχή των γρήγορων ρυθμών αυτό είναι, πιστεύετε, το ζητούμενο;
Ναι, είναι ακριβώς έτσι και στον καλλιτεχνικό κλάδο είναι ακόμα πιο πολύ. Προς Θεού, δεν υποτιμώ τις άλλες δουλειές. Μιλώντας για την καλλιτεχνία όμως, ως ηθοποιοί αναγκαζόμαστε να κάνουμε δύο-τρεις δουλειές και είμαστε πολύ τυχεροί όταν αυτές οι δουλειές έχουν να κάνουν με θέατρο, τηλεόραση και σινεμά. Υπάρχουν συνάδελφοι που αναγκάζονται να κάνουν άσχετες με το επάγγελμα δουλειές. Η ικανότητα να αντέχεις δεν έχει να κάνει μόνο με την πολλή δουλειά, έχει να κάνει και με την έλλειψη σεβασμού που πολλές φορές συναντάς, με τη διαφορετικότητα των ανθρώπων και με την αποδοχή. Η ικανότητα να αντέχεις είναι ένα πολύ ευρύ φάσμα. Είμαι πολύ τυχερή που συνεργάζομαι με τον Γιώργο Βάλαρη, είναι ένας ευγενής άνθρωπος που αρχικά τον θέλεις φίλο σου.
Και εσείς είστε μια ευγενική και ταυτόχρονα δυναμική ψυχή.
Σας ευχαριστώ που το λέτε αυτό. Το έχω προσπαθήσει στη ζωή μου. Είναι αυτό που λέει ο Καβάφης «γενναίοι οσάκις είναι πλούσιοι, κι όταν είναι πτωχοί, πάλ’ εις μικρόν γενναίοι» στο ποίημά του «Θερμοπύλες».
Με το #MeToo σταθήκατε δίπλα στις γυναίκες που μίλησαν. Αλλαξε κάτι;
Εχουν μαζευτεί λίγο αναγκαστικά τα «καλόπαιδα» αυτά, δεν είναι το ίδιο, γιατί ο κόσμος δεν ξεχνά. Είμαι ευγενώς αισιόδοξη, πιστεύω στη συγχώρεση αλλά σε αυτές τις περιπτώσεις δεν είναι θέμα εκδικητικότητας, αλλά δεοντολογίας! Ο κόσμος έχει ένα πολύ καλό κριτήριο, ξέρει τι του γίνεται και αποφασίζει. Δεν θα γίνω κριτής ούτε τιμητής κανενός, επιτρέψτε μου να μην το κάνω, αλλά ας μην υποτιμούμε και τη νοημοσύνη μας επιχειρηματολογώντας για τα αυτονόητα.
Για 14η χρονιά συνεχίζεται «Η πόρνη από πάνω» στο θέατρο «Νέος Ακάδημος». Το κοινό έχει μια φοβερή σύνδεση με αυτή την παράσταση…
Ναι! Είναι συγκινητική η αποδοχή του κοινού και συγκλονιστικά τα σχόλια που ακούω μετά! Μου κάνει τόση χαρά να βλέπω μάτια συγκινημένα ή ζευγάρια να κάνουν νοήματα μεταξύ τους. Εχει έρθει κύριος στο τέλος και μου έχει πει: «Από αύριο θα μιλώ αλλιώς στη γυναίκα μου». Ή «Μου αλλάξατε τη ζωή» είναι πολύ μεγάλη δωρεά, είναι μια απο τις χαρές της δουλειάς μας, μαζί μετην αμφίδρομη ψυχοθεραπεία! Οι πραγματικές ιστορίες που έχω ακούσει είναι δυστυχώς πέραν κάθε φαντασίας… Υπάρχουν γυναίκες που δεν έχουν υποστεί κακοποίηση και μου λένε πόσο τυχερές ένιωσαν που δεν έχουν περάσει αυτά τα πράγματα. Υπάρχουν, όμως, και κυρίες που έχουν περάσει πάρα πολλά. Ηρθε γυναίκα και μου είπε: «Είδα την παράστασή σας πριν από 14 χρόνια και μέσα στα χρόνια την έχω δει 10 φορές. Ερχομαι τώρα τη 10η φορά, για να σας πω ότι, επιτέλους, ελευθερώθηκα, χώρισα». Είναι συγκλονιστικό αυτό. Ο Αντώνης Τσιπιανίτης κατόρθωσε να γράψει ένα κλασικό έργο. Επιτρέψτε μου να δώσω αυτόν τον όρο, γιατί τι σημαίνει κλασικό; Σημαίνει να μιλά σε πολλούς ανθρώπους την ίδια στιγμή σε πολλές εποχές. Παίζεται τα τελευταία 15 χρόνια και κάθε φορά μου λένε πόσο επίκαιρο είναι. Είναι μια τραγική αλήθεια. Στην παράσταση έρχονται άνθρωποι όλων των ηλικιών και φύλων και οι ιστορίες που κατά καιρούς έχω ακούσει έχουν τεράστιο κοινωνικό ενδιαφέρον. Η παράσταση θα συνεχιστεί μέχρι το Πάσχα, θα κάνω μια μικρή περιοδεία το καλοκαίρι και από Οκτώβριο θα είμαι και πάλι στον «Νέο Ακάδημο».
Παράλληλα με το θέατρο σας συναντάμε τηλεοπτικά στη σειρά της ΕΡΤ «Ηλέκτρα».
Ναι, συνεχίζουμε για τρίτη χρονιά και είναι μεγάλη ευτυχία η συνεργασία μου αυτή!
Πώς διαχειρίζεστε την αναγνωρισιμότητα και πώς την ισορροπείτε με την προσωπική σας ζωή;
Αυτό είναι ένα μέρος της δουλειάς μας. Αλλωστε, αυτό επιδιώκουμε και πρέπει να το δεχόμαστε με ευγνωμοσύνη. Η ταπεινότητα είναι μεγάλη υπόθεση στη δουλειά που κάνουμε, γιατί μια μικρή χώρα είμαστε, ας το καταλάβουμε και αυτό… Εκτιμώ πάντα την αγάπη του κόσμου και προσπαθώ πάντα να κάνω αυτό που ξέρω με τον καλύτερο τρόπο. Ετσι θεωρώ ότι ανταποδίδω αυτή την αγάπη που είναι πολύτιμη, γιατί χωρίς το κοινό δεν υπάρχουμε. Η αγάπη του κόσμου είναι μεγάλη ευγνωμοσύνη.
Σας απασχολεί το πέρασμα του χρόνου; Θα επεμβαίνατε σε αυτό;
Λόγω της δουλειάς που κάνω, νομίζω ότι θα αφαιρέσει πολύ από την έκφρασή μου, οπότε δεν το έχω τολμήσει, ακόμα τουλάχιστον. Αλλά ποτέ δεν πρέπει να λέμε «ποτέ».
Ο έρωτας έχει θέση στη ζωή σας; Τον κυνηγάτε;
Φυσικά έχει θέση στη ζωή μου ο έρωτας, αλλά όχι δεν τον κυνηγώ! Ο,τι κυνηγάς δεν έρχεται, είναι συμπαντικός αυτός ο κανόνας. Είσαι ανοιχτός και αφήνεις το «φέρον να σε φέρει».
Είστε μητέρα τριών παιδιών. Οι κόρες και ο γιος σας δεν ακολούθησαν τα επαγγελματικά σας βήματα.
Τα κορίτσια μου όχι. Η μεγάλη, η Φλώρα, είναι life coach, έχει κάνει τρομερές οικονομικές σπουδές και κάνει team bonding σε μεγάλες εταιρείες. Η δεύτερη, η Μαρκέλλα είναι shipping lawyer. Η μεγάλη μου κόρη γράφει επίσης! Την άνοιξη θα κυκλοφορήσει ένα παιδικό βιβλίο με τίτλο «Εσύ, μαμά, ήξερες;», από τις εκδόσεις Aγκυρα, που αφορά τον επαγγελματικό προσανατολισμό. O μικρός, ο Διόνυσος, κάνει φωτογραφία. Με έχει φωτογραφίσει και στην παράσταση «Το χελιδόνι» πριν από τέσσερα χρόνια. Παρότι είναι μικρός, 26 ετών, έχει τρομερή αίσθηση με το φως, είναι καλλιτέχνης! Εχει κάνει και τη φωτογράφιση τώρα για την παράσταση στον «Γλάρο» με σεβασμό στις ιδιαιτερότητες που παρήγγειλε ο σκηνοθέτης μας ο Γ. Βάλαρης. Είμαι πολυ υπερήφανη και για τα τρία παιδιά μου. Και για την πορεία τους, αλλά και για την αγάπη που έχουν μεταξύ τους!