Οταν πέρυσι, μιλώντας στην ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου, ζήτησα να δημιουργηθεί ειδική μονάδα κατάσβεσης των πυρκαγιών στον ευρωπαϊκό Νότο, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, το αποδέχθηκε και σε
Ο πυροσβεστικός αυτός κόμβος θα έχει διττό ρόλο: επιχειρησιακό για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης λόγω δασικών πυρκαγιών, αλλά και προληπτικό.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η έκταση και το μέγεθος των πυρκαγιών αναμένεται να αυξηθούν. Το 2025 περισσότερα από 1.000.000 εκτάρια γης καταστράφηκαν ολοσχερώς. Σύμφωνα με ανακοίνωση της Κομισιόν, στόχος είναι να θεσπιστεί μια ενιαία στρατηγική για την πρόληψη, την αντίδραση και την ανάκαμψη έναντι των δασικών πυρκαγιών.
Η στρατηγική που αποκαλύπτει η «R» αφορά:
1. Κατασκευή ανθεκτικών υποδομών για τις πυρκαγιές, ώστε να αμβλυνθούν οι επιπτώσεις τους και να προστατευθούν κατοικίες.
2. Παροχή υποστήριξης στα κράτη-μέλη για την ανάπτυξη μηχανισμών εκτίμησης κινδύνου.
3. Ενημέρωση πολιτών για την επέκταση των δασικών πυρκαγιών και για τους κινδύνους τους.
4. Προγράμματα κατάρτισης εκπαιδευτικού προσωπικού για την αντιμετώπιση δασικών πυρκαγιών.
5. Ανταλλαγή τεχνογνωσίας αντιμετώπισης πυρκαγιών μεταξύ των κρατών-μελών.
6. Εθελοντικές δράσεις.
7. Προεγκατάσταση πυροσβεστών σε περιοχές κινδύνου και προώθηση ανταλλαγής εμπειρογνωμόνων πυρόσβεσης.
8. Προώθηση συνεργασίας σε περιοχές υψηλού κινδύνου.
9. Τα κράτη-μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη θα ενημερώνονται σχετικά με τις ειδικές ευκαιρίες χρηματοδότησης.
10. Περαιτέρω ανάπτυξη του ευρωπαϊκού συστήματος πληροφοριών για τις δασικές πυρκαγιές με την υποστήριξη του δορυφόρου Copernicus, βελτιώνοντας τα εργαλεία έγκαιρης προειδοποίησης και παρακολούθησης των πυρκαγιών.
11. Ανάπτυξη ικανοτήτων για τυποποιημένη μοντελοποίηση κινδύνων πανευρωπαϊκά για τον εντοπισμό των πυρκαγιών.
12. Χρήση τεχνητής νοημοσύνης για υποστήριξη της διαδικασίας λήψης αποφάσεων.
13. Ενίσχυση του πυροσβεστικού στόλου rescEU με 12 πυροσβεστικά αεροσκάφη και πέντε ελικόπτερα.
14. Δημιουργία ευρωπαϊκού κόμβου πυρόσβεσης στην Κύπρο, ο οποίος θα λειτουργεί ως περιφερειακό κέντρο κατάρτισης, ασκήσεων και εποχικής ετοιμότητας.
15. Συλλογή δεδομένων για μείωση κινδύνων σε μακροχρόνια βάση για την υγεία των πυροσβεστών.
Ο σχεδιασμός
Η Επιτροπή θα παράσχει επικαιροποιημένες κατευθυντήριες γραμμές για την εκτίμηση κινδύνου, τις οποίες τα κράτη-μέλη μπορούν να ενσωματώσουν στις εθνικές εκθέσεις τους. Στο πλαίσιο αυτό η Επιτροπή:
Α) Θα συνεχίσει να προεγκαθιστά πυροσβέστες σε περιοχές κινδύνου και να προωθεί την ανταλλαγή εμπειρογνωμόνων πυρόσβεσης.
Β) Θα ενημερώνει τα κράτη-μέλη σχετικά με τις ειδικές ευκαιρίες χρηματοδότησης.
Γ) Θα αναπτύξει περαιτέρω το ευρωπαϊκό σύστημα πληροφοριών για τις δασικές πυρκαγιές με την υποστήριξη του δορυφόρου Copernicus, βελτιώνοντας τα εργαλεία έγκαιρης προειδοποίησης και παρακολούθησης των πυρκαγιών.
Δ) Θα προωθήσει την ανάπτυξη νέων ικανοτήτων για την τυποποιημένη μοντελοποίηση κινδύνων σε πανευρωπαϊκή κλίμακα.
Ε) Θα συνεχίζει να αναπτύσσει εργαλεία μοντελοποίησης δασικών πυρκαγιών με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης για τη στήριξη της λήψης αποφάσεων.
ΣΤ) Θα προτείνει τη συλλογή δεδομένων για την καλύτερη κατανόηση και τη μείωση των μακροπρόθεσμων κινδύνων για την υγεία των πυροσβεστών.
Οι περιφέρειες
Για να στηρίξει τις προσπάθειες αυτές, η Επιτροπή θα υποβάλει πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με την ολοκληρωμένη διαχείριση του κινδύνου δασικών πυρκαγιών. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί στενά με τα κράτη-μέλη, τις περιφέρειες, την κοινότητα πολιτικής προστασίας, τους διαχειριστές γης και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς για την εφαρμογή αυτών των μέτρων, διασφαλίζοντας μια καλύτερη προσέγγιση για το σύνολο της κοινωνίας και της διοίκησης.