Αφού πέρασε τα τελευταία δύο χρόνια εξαπολύοντας κάθε μέσο κατά των αντιπάλων του Ισραήλ σε ολόκληρη την Μέση Ανατολή, ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, αντιμέτωπος με μία δύσκολη προεκλογική εκστρατεία για
Την Τρίτη, πολεμικά αεροσκάφη βομβάρδισαν εκτός λειτουργίας στρατιωτικό αεροδρόμιο της βορειοδυτικής Συρίας αμέσως μετά την επίσκεψη επίσημης τουρκικής αντιπροσωπείας.
Ο Νετανιάχου υποστήριξε ότι η Τουρκία επεδίωκε να εγκαθιδρύσει στρατιωτική παρουσία, παρά τις ισραηλινές προειδοποιήσεις, πράγμα που η Αγκυρα αρνήθηκε.
Σήμερα, ο ισραηλινός υπουργός Αμυνας Ισραελ Κατς κατηγόρησε τον Ταγίπ Ερντογάν ότι «εμπλέκεται σε επικίνδυνες περιπέτειες στην Συρία» προειδοποιώντας ότι «το Ισραήλ δεν θα επιτρέψει σε καμία οντότητα να απειλήσει την ασφάλειά του».
Στο πλαίσιο της προεκλογικής του εκστρατείας, ο Νετανιάχου έχει χρησιμοποιήσει τις φωτογραφίες πολλών ηγετών, ανάμεσά τους και ο τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν, με το σύνθημα: «Θέλουν να χάσει ο Νετανιάχου».
Ο Ερντογάν έχει σφοδρά επικρίνει την ισραηλινή επίθεση στην Γάζα και οι σχέσεις ανάμεσα στις δύο χώρες επιδεινώθηκαν περαιτέρω μετά την βίαιη αναχαίτιση από τις ισραηλινές δυνάμεις στολίσκου που είχε αποπλεύσει από την Τουρκία για να μεταφέρει ανθρωπιστική βοήθεια στην Γάζα.
Ομως, αντίθετα με άλλες χώρες της περιοχής που γίνονται στόχος επίθεσης του Νετανιάχου, η Τουρκία διαθέτει ισχυρούς συμμάχους. Είναι μέλος του ΝΑΤΟ, διατηρεί καλές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο πρεσβευτής των οποίων στην Αγκυρα καταδίκασε τις ισραηλινές επιθέσεις κατά της αεροπορικής βάσης στην Συρία.
Η Τουρκία ήταν η πρώτη κατά κύριο λόγο μουσουλμανική χώρα που αναγνώρισε το κράτος του Ισραήλ και διατηρεί μαζί του σταθερές εμπορικές σχέσεις, ακόμη και αν η Αγκυρα δήλωνε ότι επιδιώκει την διακοπή τους κατά την διάρκεια του πολέμου στην Γάζα.
Ο Γιαΐρ Γκολάν, ηγέτης του κόμματος των Δημοκρατών της ισραηλινής κεντροαριστεράς, χαρακτήρισε την ισραηλινή επίθεση στην Συρία «προκλητική και επικίνδυνη». «Μας φέρνει κοντά σε μία σύγκρουση με την Τουρκία και επιδεινώνει το ρήγμα με τους συμμάχους και πρώτα απ’ όλα με τις Ηνωμένες Πολιτείες», είπε. «Για μία ακόμη φορά, η στρατιωτική ισχύς χρησιμοποιείται για να απαντήσει σε πολιτικούς υπολογισμούς».
Το «αντιτουρκικό χαρτί»
Ομως η απορριπτική στάση απέναντι στον Ερντογάν, ο οποίος επέτρεψε στα μέλη της ηγεσίας της Χαμάς να ζήσουν στην Τουρκία, ξεπερνά το περιβάλλον του Νετανιάχου. Νωρίτερα φέτος, ο Ναφτάλι Μπένετ, προσωπικότητα της κεντροδεξιάς ισραηλινής αντιπολίτευσης και πρώην πρωθυπουργός, κατηγόρησε τον Νετανιάχου ότι αγνοεί «την νέα τουρκική απειλή επικεντρωνόμενος αποκλειστικά στο Ιράν».
Σύμφωνα με την Gallia Lindenstrauss, ερευνήτρια στο Institute for National Security Studies του Τελ Αβίβ, από την στιγμή που η Τουρκία υποδέχεται την Χαμάς, το Ισραήλ φοβάται επίσης ότι θα επιτρέψει σε ένοπλες οργανώσεις να είναι ενεργές στην Συρία πράγμα που μελλοντικά θα μπορούσε να συνιστά απειλή για το Ισραήλ».
Ωστόσο τονίζει ότι το Ισραήλ, το οποίο έχει δημιουργήσει μία «ζώνης ασφαλείας» στα υψίπεδα του Γκολάν στην νότια Συρία, ως επί το πλείστον έχει συμμεριστεί τα τουρκικά συμφέροντα στον βορρά.
«Ο Νετανιάχου παίζει το αντιτουρκικό χαρτί. Πιστεύω ότι θεωρεί ότι είναι κάτι γύρω από το οποίο μπορεί να συνασπίσει την βάση του».
Ο Νετανιάχου επικρίνεται στο Ισραήλ διότι δεν πέτυχε τους στόχους για τους οποίους ξεκίνησε τους πολέμους του: δεν κατέστρεψε την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, δεν κατέστρεψε την Χαμάς, λέει η Gönül Tol, ερευνήτρια του Middle East Institute της Ουάσινγκτον.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου ωστόσο ο Ερντογάν έχει αρκετούς αντιπάλους, οποιαδήποτε επιπλέον απευθείας ενέργεια του Ισραήλ κατά της Τουρκίας κινδυνεύει να δώσει στον Νετανιάχου την εικόνα ενός «απερίσκεπτου ηγέτη, έτοιμου να κάνει τα πάντα για να αγκιστρωθεί στην εξουσία», λέει Gönül Tol.
Τονίζοντας ότι η τουρκική διάψευση είναι ένας τρόπος για την άμβλυνση της έντασης προσθέτει ότι «ο Ερντογάν θα μπορούσε θαυμάσια να τραβήξει το σκοινί και να δηλώσει “Θα επιτεθούμε, θα απαντήσουμε”, αλλά δεν το κάνει».
«Το θέατρο των συγκρούσεων των άλλων»
Ιστορικά, τα συμφέροντα της Τουρκίας στην Συρία συμπυκνώνονταν πάντοτε στην αντιμετώπιση του κουρδικού αυτονομισμού, καθώς η βάση του εκτείνεται στις δύο χώρες.
Σήμερα, προτεραιότητα της Τουρκίας είναι η ανάκαμψη της συριακής οικονομίας ώστε οι σύροι πρόσφυγες που έχουν καταφύγει στο τουρκικό έδαφος να μπορέσουν να επιστρέψουν, αλλά επίσης η εξασφάλιση ενός σταθερού περιφερειακού συμμάχου απέναντι στο μπλοκ Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ στην ανατολική Μεσόγειο, λέει η Gönül Tol.
Η Αγκυρα υποστήριξε τον πρόεδρο της Συρίας Αχμαντ αλ-Σαρά, πρώην τζιχαντιστή και επικεφαλής του συνασπισμού των ένοπλων οργανώσεων που οδήγησε στην πτώση του καθεστώτος του Μπασάρ αλ-Ασαντ τερματίζοντας τον 13ετή εμφύλιο πόλεμο.
Για την Συρία η πρόκληση είναι να σταματήσει να αποτελεί το θέατρο των συγκρούσεων των άλλων, λέει ο Maher Tamran, συγγραφέας και ερευνητής από την Δαμασκό. «Θα πρέπει να επωφεληθεί από την τουρκοϊσραηλινή αντιπαλότητα για να ανακτήσει την κυριαρχία της».