Συνεχίζεται το εκλογικό θρίλερ στο Ισραήλ, με το στρατόπεδο του Μπενιαμίν Νετανιάχου να προηγείται της αντιπολίτευσης, χωρίς ωστόσο να εξασφαλίζει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.Οπως μεταδίδουν οι Times of Israel,
με καταμετρημένο το 72.4% των ψήφων, το Λικούντ του Μπένιαμιν Νετανιάχου συγκεντρώνει 54 έδρες, έναντι 48 του μπλοκ Άιζενκοτ, ενώ τα αραβικά κόμματα συγκεντρώνουν 18 έδρες. Ο Νετανιάχου διατηρεί το προβάδισμα έναντι της αντιπολίτευσης, χωρίς ωστόσο να εξασφαλίζει τις 61 έδρες που απαιτούνται για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου κι ο αντίπαλός του Γκάντι Άιζενκοτ, οι συμμαχίες των οποίων φέρονται να οδεύουν σε απόλυτη ισοπαλία μετά τις χθεσινές βουλευτικές εκλογές, μακριά από την πλειοψηφία των εδρών στη Βουλή, δήλωσαν αμφότεροι έτοιμοι να σχηματίσουν κυβέρνηση, γεγονός που προοιωνίζεται σκληρές και δύσκολες διαπραγματεύσεις.
Πρέπει να σχηματιστεί «ισχυρή κυβέρνηση της δεξιάς», τόνισε ο κ. Νετανιάχου, καλώντας την «εβραϊκή και σιωνιστική πλειοψηφία» να «ενωθεί» και να κάνει νέα αρχή.
Παρά το άκρως αμφίρροπο αποτέλεσμα, ο Γκάντι Άιζενκοτ είδε στις πρώτες εκτιμήσεις για αυτό «πλήρη αποδοκιμασία» του Μπενιαμίν Νετανιάχου. «Ο λαός επέλεξε την αλλαγή», διαβεβαίωσε τους δικούς του υποστηρικτές, υποσχόμενος να «κάνει το παν για να σχηματίσει κυβέρνηση» κι απορρίπτοντας νέα καταφυγή στις κάλπες.
Καθώς η καταμέτρηση βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και ο Νετανιάχου προηγείται με 56 έδρες έναντι 49 του Άιζενκοτ στο 60%, ο Guardian επιχειρεί να εξηγήσει την επόμενη ημέρα στο Ισραήλ και το δύσκολο παζλ μετά την κάλπη.
Ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτζογκ, θα ορίσει ως εντολοδόχο πρωθυπουργό τον υποψήφιο που θεωρεί ότι έχει τις περισσότερες πιθανότητες να σχηματίσει κυβέρνηση, όχι κατ’ ανάγκη τον επικεφαλής του κόμματος που θα συγκεντρώσει τις περισσότερες έδρες. Ωστόσο, μέχρι στιγμής κανένα από τα δύο μπλοκ δεν εξασφαλίζει πλειοψηφία και η διαδικασία ενδέχεται να διαρκέσει εβδομάδες.
Τα αραβικά κόμματα ρυθμιστές των εξελίξεων
Ο σχηματισμός κυβέρνησης στο Ισραήλ αποτελεί δύσκολο παζλ, καθώς τα μεγάλα κόμματα εμφανίζονται απρόθυμα να συνεργαστούν με σχηματισμούς που εκπροσωπούν Παλαιστίνιους πολίτες του Ισραήλ. Παρ’ όλα αυτά, η ενισχυμένη παρουσία των αραβικών κομμάτων ενδέχεται να αλλάξει τα δεδομένα, με ορισμένους να εκτιμούν ότι ο Γκάντι Άιζενκοτ θα μπορούσε να εξετάσει το ενδεχόμενο επαφών μαζί τους.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά το Ραάμ, το αραβικό κόμμα υπό τον Μανσούρ Αμπάς, το οποίο θα μπορούσε να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στις μετεκλογικές εξελίξεις, εάν ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν καταφέρει να συγκεντρώσει τις απαραίτητες έδρες. Δεν θα ήταν, άλλωστε, η πρώτη φορά που ο Αμπάς συμμετέχει σε κυβερνητικό σχήμα με δεξιό προσανατολισμό.
Κατά την προεκλογική περίοδο, η πλευρά του Άιζενκοτ κράτησε αποστάσεις από το Ραάμ, εκτιμώντας ότι μια συμφωνία μαζί του θα μπορούσε να έχει πολιτικό κόστος. Παράλληλα, ο ίδιος έχει υποστηρίξει στο παρελθόν ότι τα αραβικά κόμματα δεν ανταποκρίνονται στις προϋποθέσεις που θέτει η σιωνιστική αντίληψη για τη διακυβέρνηση του Ισραήλ.
Από την άλλη, τα περιθώρια κινήσεων για τον Νετανιάχου φαίνονται να είναι πιο περιορισμένα. Χωρίς μια προφανή πηγή πρόσθετης κοινοβουλευτικής στήριξης, θα μπορούσε να αναζητήσει ενίσχυση μέσω μετακινήσεων βουλευτών από άλλους πολιτικούς σχηματισμούς. Ωστόσο, στην ομιλία του προς τους υποστηρικτές του, τα ξημερώματα της Τετάρτης, ξεκαθάρισε ότι απορρίπτει το ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης που θα στηρίζεται σε αραβικά κόμματα.
Οι διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό συνασπισμού μπορεί να είναι επίπονες και να οδηγήσουν σε ασταθείς κυβερνήσεις. Ενδεικτικό είναι ότι μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου του 2022, ο Νετανιάχου χρειάστηκε 58 ημέρες μέχρι να σχηματίσει κυβέρνηση.
Τα σενάρια για την επόμενη κυβέρνηση του Ισραήλ
Με κανένα από τα δύο βασικά στρατόπεδα να εξασφαλίζει μέχρι στιγμής τις 61 έδρες, το Ισραήλ βρίσκεται αντιμέτωπο με το ενδεχόμενο παρατεταμένων πολιτικών διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με ανάλυση της ισραηλινής εφημερίδας Ynet, πέντε βασικά σενάρια διαμορφώνονται για την επόμενη ημέρα, από τον σχηματισμό κυβέρνησης υπό τον Άιζενκοτ ή τον Νετανιάχου μέχρι έναν ευρύ κυβερνητικό συνασπισμό ή νέες εκλογές.
Το πρώτο σενάριο αφορά τον σχηματισμό κυβέρνησης υπό τον Γκάντι Άιζενκοτ. Σε αυτή θα μπορούσαν να συμμετάσχουν το κεντρώο Γιασάρ, το κόμμα Μπ’Γιαχάντ του Ναφτάλι Μπένετ, το Γισραέλ Μπεϊτένου του Αβίγκντορ Λίμπερμαν και οι Δημοκράτες του Γιαΐρ Γκολάν. Ωστόσο, οι συγκεκριμένες παρατάξεις δεν συγκεντρώνουν, σύμφωνα με τα προσωρινά αποτελέσματα, την απαιτούμενη αυτοδυναμία, γεγονός που καθιστά αναγκαία την εξεύρεση πρόσθετης κοινοβουλευτικής στήριξης.
Το δεύτερο σενάριο προβλέπει τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης Νετανιάχου, με τη συμμετοχή του Λικούντ, των υπερορθόδοξων κομμάτων Σας και Ενωμένη Ιουδαϊκή Τορά, καθώς και των ακροδεξιών παρατάξεων των Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ και Μπεζαλέλ Σμότριτς. Το συγκεκριμένο ενδεχόμενο προϋποθέτει είτε την εξασφάλιση 61 εδρών από την τελική καταμέτρηση είτε την προσέλκυση πρόσθετων πολιτικών συμμάχων.
Το τρίτο σενάριο αφορά τον σχηματισμό κυβέρνησης μειοψηφίας υπό τον Άιζενκοτ, με την ανοχή των αραβικών κομμάτων. Σύμφωνα με τη Ynet, το ισραηλινό κοινοβουλευτικό σύστημα επιτρέπει την παροχή ψήφου εμπιστοσύνης με απλή πλειοψηφία των βουλευτών που συμμετέχουν στην ψηφοφορία, χωρίς να απαιτούνται υποχρεωτικά 61 θετικές ψήφοι. Επομένως, η αποχή αραβικών παρατάξεων θα μπορούσε να διευκολύνει την ανάληψη της εξουσίας από μια κυβέρνηση μειοψηφίας. Ωστόσο, ο Λίμπερμαν έχει αποκλείσει τη στήριξη μιας τέτοιας κυβέρνησης, ενώ και άλλοι ηγέτες της αντιπολίτευσης έχουν απορρίψει τη συνεργασία με αραβικά κόμματα.
Το τέταρτο σενάριο προβλέπει κυβέρνηση εθνικής ενότητας μεταξύ Νετανιάχου και Άιζενκοτ, ενδεχομένως με συμφωνία εναλλαγής στην πρωθυπουργία. Παρά το γεγονός ότι οι δύο πολιτικοί αντίπαλοι έχουν απορρίψει δημόσια μια τέτοια συνεργασία, ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, θα μπορούσε να επιχειρήσει να διαμεσολαβήσει σε περίπτωση παρατεταμένου πολιτικού αδιεξόδου.
Μάλιστα, ο επικεφαλής του ακροδεξιού κόμματος Εβραϊκή Δύναμη, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, έχει ήδη προειδοποιήσει τον Νετανιάχου να μην προχωρήσει σε κυβέρνηση συνεργασίας με τον Άιζενκοτ, χαρακτηρίζοντας μια τέτοια επιλογή «τρομερό λάθος».
Το πέμπτο σενάριο είναι η προκήρυξη νέων εκλογών, εφόσον αποτύχουν όλες οι προσπάθειες σχηματισμού κυβέρνησης. Σε αυτή την περίπτωση, ο Νετανιάχου θα παραμείνει επικεφαλής της υπηρεσιακής κυβέρνησης μέχρι να αναδειχθεί νέος κυβερνητικός συνασπισμός, παρατείνοντας την παραμονή του στην εξουσία χωρίς να έχει εξασφαλίσει νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία.