Ο θρυλικός χορογράφος των MOMIX μάς μιλά για την παράσταση “Alice” και για τη Χώρα των Θαυμάτων που δημιούργησαν οι πιο μαγευτικοί χορευτές του κόσμου, οι οποίοι επιστρέφουν στην Ελλάδα τον
Τους αποκαλούν “αλχημιστές των ψευδαισθήσεων” και “παραβάτες των φυσικών νόμων”-και όχι άδικα, γιατί όποιος έχει δει τους MOMIX να ερμηνεύουν, ξέρει ότι στην διάρκεια της παράστασης θα υπάρξουν αρκετές στιγμές στις οποίες θα δυσκολευτεί να πιστέψει στα μάτια του.
Σύντομα, θα έχουμε την ευκαιρία να βυθιστούμε ξανά στον σουρεαλιστικό τους κόσμο: οι πιο αγαπημένοι χορευτές του ελληνικού κοινού επιστρέφουν παρουσιάζοντας, για πρώτη φορά στη χώρα μας, στο “Christmas Theater” στην Αθήνα (8 έως 13 Δεκεμβρίου) και στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης (16 έως 20 Δεκεμβρίου), την πιο πρόσφατη παράστασή τους, “Alice”, πάντα σε χορογραφία του κορυφαίου Αμερικανού χορογράφου Μόουζες Πέντλετον.
Θα παρακολουθήσουμε, λοιπόν, ένα ακόμα φαντασμαγορικό θέαμα, εμπνευσμένο αυτή τη φορά από την “Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων”. Δεν πρόκειται για ακριβή μεταφορά του παραμυθιού, αλλά για ελεύθερη πτώση μέσα στην κουνελότρυπα του Λιούις Κάρολ, η οποία μεταμορφώνεται σε πύλη προς ένα σύμπαν όπου η βαρύτητα αμφισβητείται: η Αλίκη μεγαλώνει, συρρικνώνεται, πολλαπλασιάζεται, διαλύεται σε αντανακλάσεις. Λουλούδια μιλούν, κάμπιες καπνίζουν, γάτες εξαφανίζονται και όλα αυτά μεταφράζονται στην ιδιοφυή σωματική γλώσσα που έκανε τον θίασο από το Κονέκτικατ διάσημο σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Αυτή η παράσταση ήταν και η αφορμή για μια συζήτηση με τον θρυλικό δημιουργό, ο οποίος απάντησε στις ερωτήσεις μας με έμπνευση και χιούμορ.
Έχετε πει ότι η παράσταση “Alice” είναι μια ευκαιρία για να αλλάξουμε το τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο. Με ποιον τρόπο θα γίνει αυτό;
Μόουζες Πέντλετον: Αυτό που αγαπώ στην Αλίκη είναι ότι ποτέ δεν ξέρει ακριβώς τι επακολουθεί. Τη μια στιγμή είναι τεράστια, την επόμενη είναι μικροσκοπική, και ο καθένας που συναντά φαίνεται να έχει και από μία διαφορετική αντίληψη για το πώς λειτουργεί ο κόσμος. Αυτό αποτελεί μια θαυμάσια αφετηρία για να ξεκινήσεις να φτιάχνεις μια χορογραφία. Νομίζω ότι έχουμε βολευτεί υπερβολικά σε όσα νομίζουμε ότι γνωρίζουμε. Βλέπουμε ένα δέντρο και λέμε “αυτό είναι ένα δέντρο”. Όμως, αν το κοιτάξεις αναποδογυρισμένο ή κάτω από ένα παράξενο φως, ξαφνικά μπορεί να μεταμορφωθεί σε κάτι εντελώς διαφορετικό. Ελπίζω το “Alice” να ενθαρρύνει τους ανθρώπους να κοιτάξουν οικεία πράγματα με φρέσκο βλέμμα. Δεν είναι απαραίτητο να πέσεις μέσα σε κουνελότρυπα. Μερικές φορές, χρειάζεται απλώς να αλλάξεις την οπτική σου γωνία.
Η σημερινή τεχνολογία είναι σε θέση να κατασκευάσει εικόνες εξωπραγματικές. Να κάνει το αδύνατον δυνατό. Αυτό σας φαίνεται απελευθερωτικό ή σας προβληματίζει; Με ποιον τρόπο μπορεί η τεχνολογία να επηρεάσει τον ανθρώπινο παράγοντα σε μια καλλιτεχνική performance;
Μ.Π.: Πράγματι, η τεχνολογία μπορεί να κάνει απίθανα πράγματα. Μπορείς να δημιουργήσεις σχεδόν όποια εικόνα φανταστείς πάνω σε μια οθόνη. Ωστόσο, αυτό που ένα πραγματικό σώμα είναι σε θέση να πραγματοποιήσει μπροστά σε ένα ζωντανό κοινό εξακολουθεί να με συναρπάζει. Όταν παρακολουθείς κάτι αδύνατο να συμβαίνει στη σκηνή, ξέρεις ότι το πετυχαίνουν άνθρωποι με σάρκα και οστά. Που ανασαίνουν, ισορροπούν, ιδρώνουν και, καμιά φορά, εύχονται να μην πέσουν. Αυτό προσδίδει στην ψευδαίσθηση ένα διαφορετικό είδος ενθουσιασμού. Χρησιμοποιώ την τεχνολογία όποτε είναι χρήσιμη, όμως δεν θέλω να δημιουργεί ολόκληρο το όνειρο για χάρη μας.
Ποια είναι η μεγαλύτερη σωματική ή διανοητική πρόκληση για τους χορευτές των MOMIX;
Μ.Π.: Πρέπει να είναι απίστευτα δυνατοί και ευλύγιστοι και, ταυτόχρονα, να είναι πρόθυμοι να ξεχάσουν ό,τι ξέρουν. Ένας χορευτής μπορεί να ξοδέψει χρόνια για να μάθει πώς να δείχνει όμορφος και κομψός. Τότε έρχομαι εγώ και του ζητάω να κινηθεί σαν έντομο ή να γίνει μέρος ενός γιγάντιου λουλουδιού. Χρειάζεσαι τεχνική, φυσικά, αλλά χρειάζεσαι και περιέργεια, φαντασία και την προθυμία να φαίνεσαι και λίγο γελοίος καμιά φορά! Γιατί, μερικές φορές, το να δείχνεις γελοίος είναι το πρώτο βήμα προς κάτι υπέροχο.
Έπειτα από τόσες δεκαετίες δημιουργίας φανταστικών κόσμων, πώς διατηρείτε την έμπνευση και την περιέργειά σας;
Μ.Π.: Περνάω πολύ χρόνο σε εξωτερικό περιβάλλον, ψάχνοντας στη λάσπη και στον ουρανό. Η φύση εφευρίσκει αδιάκοπα πράγματα πολύ πιο συναρπαστικά από οτιδήποτε θα μπορούσα να φανταστώ εγώ, καθισμένος σε ένα γραφείο. Επίσης, φωτογραφίζω. Η φωτογραφία σε αναγκάζει να προσέξεις λεπτομέρειες που σε άλλη περίπτωση θα σου ξέφευγαν. Κι ακόμα, προσπαθώ να παραμένω σε παιχνιδιάρικη διάθεση. Τη στιγμή που θα πιστέψεις ότι τα έχεις καταλάβει όλα, είσαι έτοιμος για σύνταξη. Ευτυχώς, δεν έχω καταλάβει και πολλά ακόμα!
Έχετε ήδη αντλήσει ιδέες από την ελληνική μυθολογία- ένα παράδειγμα είναι ο Νάρκισσος στην παράσταση “Botanica”. Ποιον άλλο ελληνικό μύθο θα διαλέγατε να προσεγγίσετε μέσα από τους MOMIX;
Μ.Π.: Πάντα με γοήτευε ο Ίκαρος. Έχεις έναν νέο άντρα που θέλει να πετάξει, παρασύρεται λίγο και ανακαλύπτει ότι ο ήλιος έχει άλλα σχέδια. Υπάρχει κάτι υπέροχα ανθρώπινο σε όλο αυτό. Γιατί όλοι μας θέλουμε, καμιά φορά, να δραπετεύουμε από τη βαρύτητα. Βέβαια, στη δική μου εκδοχή, ίσως δώσω στον Ίκαρο μια δεύτερη ευκαιρία. Ίσως θα μάθει να κολυμπάει.
Μπορεί ένας εφευρέτης θαυμάτων, όπως εσείς, να πιστεύει πραγματικά στα θαύματα;
Μ.Π.: Φυσικά. Αντικρίζω μικρά θαύματα όλη την ώρα. Έναν σπόρο που μεταμορφώνεται σε ηλιοτρόπιο. Μια κάμπια που γίνεται πεταλούδα. Δυο χορευτές που στην πρόβα πετυχαίνουν κάτι το οποίο κανείς τους δεν πίστευε ότι ήταν εφικτό. Δεν νομίζω ότι έχουμε ανάγκη από μεταφυσικές εξηγήσεις. Ήδη η φύση είναι αρκετά εντυπωσιακή. Και, μερικές φορές, έπειτα από εβδομάδες που παλεύεις με μια ιδέα, ξαφνικά κάτι λειτουργεί. Στο θέατρο αυτό είναι ένα θαύμα που αξίζει να γιορτάσεις.