Το μέτρο προστασίας των καταναλωτών αναμένεται να ισχύσει για τα τρόφιμα μέχρι τα τέλη του έτους. Τι εξετάζεται για τα καύσιμα. «Σαφάρι» των ελεγκτικών υπηρεσιών για τις αδικαιολόγητες ανατιμήσεις.Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΧΡΙΣΤΟΥΛΙΑ
Την παράταση του πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους στα τρόφιμα για έξι μήνες αναμένεται να εισηγηθεί στο τέλος Ιουνίου η διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή Δέσποινα Τσαγγάρη στον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο, σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες της Realnews. Η αβεβαιότητα, που προκαλεί η εμπόλεμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή, στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου brent οδηγεί στην πρώτη παράταση των έκτακτων μέτρων που ελήφθησαν τον Μάρτιο.
Την ίδια στιγμή, με αμείωτη ένταση συνεχίζονται οι έλεγχοι προκειμένου να εντοπιστούν αδικαιολόγητες ανατιμήσεις, με την Ανεξάρτητη Αρχή να έχει επιβάλει ήδη σημαντικά πρόστιμα σε κάποιες επιχειρήσεις. Οι έλεγχοι είναι απαραίτητοι για την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς, ωστόσο οι καταναλωτές υποστηρίζουν ότι αυτό που τους απασχολεί δεν είναι μόνο η επιβολή προστίμων αλλά και η παρέμβαση της πολιτείας ώστε όσες επιχειρήσεις παραβιάζουν τη νομοθεσία να μειώνουν τις τιμές των προϊόντων για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Αναλυτικότερα, σύμφωνα πάντα με πληροφορίες, στο τέλος Ιουνίου, οπότε λήγει και η περίοδος της εφαρμογής του μέτρου για το πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους στα τρόφιμα και σε άλλα προϊόντα ευρείας κατανάλωσης, αναμένεται να ανακοινωθεί η επέκταση της ισχύος του νόμου μέχρι το τέλος του χρόνου. Μάλιστα σύμφωνα με τα όσα έχει δηλώσει ο υπουργός Ανάπτυξης «πρόκειται για ένα μέτρο σκληρό για την αγορά, αλλά τίμιο σε αυτή την πολύ δύσκολη διεθνή συγκυρία».
Σημειώνεται ότι σύμφωνα με την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου δεν μπορεί καμία επιχείρηση να πουλά προϊόντα πρώτης ανάγκης -τρόφιμα και βασικά αγαθά με μεγαλύτερο μεικτό περιθώριο κέρδους ανά κωδικό από αυτό που είχε μεσοσταθμικά το 2025. Μένει επίσης στις 30 Ιουνίου να αποφασιστεί για το εάν θα προστεθούν ή θα αφαιρεθούν προϊόντα στα οποία θα μπει πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους. Σημειώνεται ότι συνολικά 61 κατηγορίες προϊόντων πωλούνται με πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, αγαθά που έχουν μπει και στο μικροσκόπιο των ελεγκτών. Σε αυτήν τη λίστα, περιλαμβάνονται τόσο τρόφιμα, όσο και αλλά βασικά αγαθά όπως προϊόντα προσωπικής υγιεινής, καθαριστικά, βρεφικά είδη και τροφές για κατοικίδια και πολλά ακόμη προϊόντα. Στόχος του μέτρου είναι να αποφευχθούν οι αδικαιολόγητες ανατιμήσεις σε βασικά αγαθά, όπως είναι τα τρόφιμα.
Ο πόλεμος
Αυτό που δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμη είναι τι θα γίνει με το πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους στα καύσιμα. Ωστόσο υψηλόβαθμο κυβερνητικό στέλεχος, μιλώντας στην «R», επεσήμανε ότι δεν γίνεται να αρθούν μέτρα που προστατεύουν τους καταναλωτές από αδικαιολόγητες ανατιμήσεις, σε μια περίοδο που κυριαρχεί η αβεβαιότητα λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Μάλιστα, τα καύσιμα είναι η μία από τις τρεις εστίες που καταγράφονται υψηλές αυξήσεις επιβαρύνοντας σημαντικά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Οι άλλες δύο εστίες της ακρίβειας αφορούν τα τρόφιμα και τα ενοίκια. Συνεπώς δεν θα αποτελέσει καμία έκπληξη εάν συνεχισθεί το πλαφόν στο μεικτό περιθώριο και στα καύσιμα. Με την τιμή του πετρελαίου brent να μοιάζει σαν καρδιογράφημα και κινείται σταθερά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι φτάνοντας ακόμη και τα 112 δολάρια την εβδομάδα που μας πέρασε.
Οι τιμές των καυσίμων και ειδικότερα της αμόλυβδης βενζίνης βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα με τη μέση τιμή σε όλη την Ελλάδα στα 2,12 ευρώ ανά λίτρο, ενώ αντίστοιχα η τιμή στο πετρέλαιο κίνησης φτάνει το 1,81 ευρώ ανά λίτρο, για το οποίο εάν δεν υπήρχε η επιδότηση των 20 λεπτών ανά λίτρο θα είχε ξεπεράσει τα 2 ευρώ ανά λίτρο. Οι τιμές των καυσίμων είναι πολύ μεγαλύτερες στην περιφέρεια φτάνοντας ακόμη και τα 2,25 ευρώ ανά λίτρο στις Κυκλάδες.
Οι υψηλές τιμές στα καύσιμα συμπαρασύρουν τις τιμές και σε ορισμένα τρόφιμα, καθώς αυξάνονται τόσο το κόστος παραγωγής όσο και το κόστος μεταφοράς των προϊόντων. Παράγοντες της αγοράς εκφράζουν στην «R» την ανησυχία τους, τονίζοντας ότι πλέον είναι αναπόφευκτο να μην υπάρξουν νέες ανατιμήσεις σε συγκεκριμένα προϊόντα το επόμενο διάστημα. Μάλιστα, σύμφωνα πάντα με πληροφορίες της «R» οι σημαντικότερες αυξήσεις γίνονται αυτές τις ημέρες στα γαλακτοκομικά, από ορισμένες εταιρείες, σε ποσοστό που ξεπερνά το 10%. Ωστόσο πρέπει να σημειωθεί ότι ο πληθωρισμός στα τρόφιμα παρέμεινε στα ίδια επίπεδα τον Απρίλιο σε σχέση με τον Μάρτιο, παρά τη μεγάλη άνοδο του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή.
Ελεγχοι
Την ίδια στιγμή με αμείωτη ένταση συνεχίζονται οι έλεγχοι, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν τηρείται η νομοθεσία, με την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή να έχει επιβάλει ήδη υψηλά πρόστιμα. Ελεγχοι οι οποίοι στην πλειονότητά τους γίνονται με τη βοήθεια της τεχνολογίας και συγκεκριμένα με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. Ετσι καθημερινά ελέγχονται οι τιμές σε χιλιάδες προϊόντα, με τους ελέγχους να εστιάζουν σε αυτά στα οποία καταγράφονται αδικαιολόγητες ανατιμήσεις.
Υπενθυμίζεται ότι τα πρόστιμα είναι ιδιαίτερα «τσουχτερά» για όποια βιομηχανία, εμπορική επιχείρηση ή σούπερ μάρκετ δεν τηρεί τη νομοθεσία φτάνοντας ακόμη και τα 5 εκατ. ευρώ. Ηδη η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή έχει επιβάλει υψηλά πρόστιμα, συνεχίζοντας ταυτόχρονα τους ελέγχους σε εκείνες τις κατηγορίες προϊόντων στις οποίες υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις για κερδοσκοπία. Για παράδειγμα, ένα στοιχείο είναι εάν ένα προϊόν στη χώρα μας πωλείται ακριβότερα σε σχέση με άλλες χώρες της Ευρώπης.