Στην απόρριψη της απόφασης της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, η οποία ενέκρινε το τουρκολιβυκό μνημόνιο προέβη η ελληνική κυβέρνηση, η οποία, με ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών, κάνει λόγο για «μονομερή
«Η Ελλάδα απορρίπτει την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης περί έγκρισης του ψευδεπίγραφου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.
Η απόφαση αυτή δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του μνημονίου, το οποίο αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών της περιοχής.
Η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις. Η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να παρέχουν νόμιμη βάση για την επιχειρούμενη οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Το μνημόνιο παραγνωρίζει, εξάλλου, τα ελληνικά νησιά και τα δικαιώματά τους σε θαλάσσιες ζώνες με βάση την UNCLOS και το διεθνές εθιμικό δίκαιο», αναφέρει το ΥΠΕΞ και συνεχίζει:
«Έχοντας ήδη συνάψει συμφωνίες οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την Αίγυπτο και την Ιταλία, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, η Ελλάδα έχει αποδείξει τον σεβασμό της στο διεθνές δίκαιο και στα κυριαρχικά δικαιώματα γειτονικών κρατών. Καλούμε τη λιβυκή πλευρά να απόσχει από κάθε ενέργεια που αντίκειται στο διεθνές δίκαιο και υπονομεύει τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Ελλάδα έχει ήδη ενημερώσει τους εταίρους και συμμάχους της και θα προβεί σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων».
Τι προηγήθηκε
Νωρίτερα, η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, ενέκρινε τη θαλάσσια συμφωνία (τουρκολιβυκό μνημόνιο) με την Τουρκία, ανακαλώντας την απόφαση για μποϊκοτάζ που είχε λάβει το 2020, σύμφωνα με δηλώσεις δύο βουλευτών στο πρακτορείο Reuters.
Την εξέλιξη επιβεβαίωσε στη συνέχεια επισήμως ο εκπρόσωπος της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, Αμπντάλα Μπλιχέκ, ανακοινώνοντας με ανάρτησή του ότι το κοινοβούλιο ενέκρινε ομόφωνα το τουρκολιβυκό μνημόνιο για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στη Μεσόγειο.
Παράλληλα, σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, η Βουλή αποφάσισε ομόφωνα να καταργήσει τις αποφάσεις του 2020 με τις οποίες είχε απορρίψει την επικύρωση των δύο μνημονίων συνεργασίας με την Τουρκία και είχε αποφασίσει τη διακοπή των πολιτικών σχέσεων με την Άγκυρα.
Το Νοέμβριο του 2019, η Τουρκία είχε υπογράψει με την τότε κυβέρνηση της Τρίπολης (GNA) το αμφιλεγόμενο μνημόνιο οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών.
Το Κοινοβούλιο της Λιβύης (που εδρεύει στην ανατολική Λιβύη, είναι υπό τον έλεγχο της Βεγγάζης υπό τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ και βρίσκεται σε χρόνια αντιπαράθεση με την Τρίπολη) δεν το είχε κυρώσει τότε· μάλιστα, το 2020 είχε κηρύξει άκυρο και είχε μποϊκοτάρει τη συμφωνία.
«Η έγκριση θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για διευρυμένες τουρκικές υπεράκτιες έρευνες στα λιβυκά ύδατα» σχολίασαν τουρκικά ΜΜΕ, σε μια πρώτη αντίδραση.
«Η επικύρωση της εν λόγω συμφωνίας επαναφέρει στο προσκήνιο το μνημόν κατανόσης για την οριοθέτηση των ζωνών θαλάσσιας δικαιοδοσίας —το οποίο υπεγράφη το 2019 μεταξύ της Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης» σχολιάζει η εφημερίδα ahaber.
«Η συμφωνία —την οποία η Αθήνα αγνοούσε επί χρόνια— βρίσκεται πλέον επίσημα στο τραπέζι, έχοντας λάβει την έγκριση του λιβυκού κοινοβουλίου. Μήπως έχει αλλάξει η ισορροπία δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο;» διερωτάται η εφημερίδα OHA.
Για «σημαντική πρόοδο στις σχέσεις Τουρκίας – Ανατολικής Λιβύης» έκανε λόγο το πρωί ο ιστότοπος στρατηγικών αναλύσεων Geopolitical Desk. Ο επικεφαλής των τουρκικών υπηρεσιών πληροφοριών, Ιμπραήμ Καλίν, αναμενόταν στην Τρίπολη το πρωί της Τρίτης για συναντήσεις με ανώτερους αξιωματούχους ασφαλείας.